नात्यांमधील दुरावा मिटवणारा सण – मकर संक्रांती

मकर संक्रांती हा हिंदू धर्मातील अत्यंत महत्त्वाचा आणि उत्साहाने साजरा केला जाणारा सण आहे. २०२६ मध्ये मकर संक्रांत १४ जानेवारी, बुधवार रोजी साजरी केली जात आहे. 

मकर संक्रांती २०२६ चे विशेष महत्त्व:

• संक्रांतीची वेळ: सूर्य मकर राशीत प्रवेश करण्याचा क्षण दुपारी ३:१३ वाजता आहे. 
• पुण्यकाल: दान आणि स्नानासाठी शुभ वेळ (पुण्यकाल) दुपारी ३:०६ ते सायंकाळी ५:५० पर्यंत आहे. तर महापुण्यकाल दुपारी ३:१३ ते ४:५८ या वेळेत असेल. 
• दुर्मिळ योग: यंदा १४ जानेवारीला षटतिला एकादशी देखील आहे, त्यामुळे हा दिवस आध्यात्मिकदृष्ट्या अधिक फलदायी मानला जात आहे. 
• उत्तरायण प्रारंभ: या दिवसापासून सूर्याची उत्तर दिशेकडे वाटचाल (उत्तरायण) सुरू होते, ज्यामुळे दिवस मोठे आणि रात्री लहान होऊ लागतात.
• काळ्या कपड्यांचे महत्त्व: हिवाळ्याचा थंड काळ असल्याने शरीरातील उष्णता टिकवून ठेवण्यासाठी या दिवशी काळे कपडे परिधान करण्याची प्रथा आहे.

महत्त्वाच्या परंपरा आणि विधी:

• तिळगुळ: "तिळगुळ घ्या, गोड गोड बोला" असे म्हणत एकमेकांशी स्नेह वाढवण्याचा हा दिवस आहे. तिळामुळे थंडीत शरीराला आवश्यक ऊर्जा आणि उष्णता मिळते.
• सुगड पूजन: सुवासिनी महिला मातीच्या छोट्या मडक्यांमध्ये (सुगड) नवीन पीक जसे की हरभरे, ऊस, बोरे, गहू आणि तीळ भरून देवाची पूजा करतात.
• दानधर्म: या दिवशी तीळ, गूळ, ब्लँकेट, धान्य (बाजरी, गहू), आणि खिचडी यांचे दान करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
• वाण: सुवासिनी महिला एकमेकींना उपयुक्त वस्तूंचे 'वाण' देतात.
• पतंगबाजी: आकाशात पतंग उडवून आनंद व्यक्त करण्याची परंपरा विशेषतः गुजरात आणि महाराष्ट्रात लोकप्रिय आहे.

मकर संक्रांतीचा हा सण कडू आठवणी विसरून प्रेम आणि सकारात्मकतेने नवीन वर्षाची सुरुवात करण्याचा संदेश देतो